#23 De eindstreep

Geen slechte ontwikkeling, hè? Van ezel naar blije uil.

23Dingen was voor mij .....een heel leerzame en meestal prettige en tot tevredenheid stemmende online ontdekkingstocht. Ik vind het een prachtige uitvinding, dat online leren op deze manier. Grote dank aan Helen Blowers (voor het bedenken) en Rob Coers (voor het vertalen ervan) en aan de BSG-coaches (voor het mij aanbieden ervan).
Het heeft iets met mij gedaan, ja. Ik heb in een heel drukke, hectische en door vakantie en 4Daagse doorsneden periode een heleboel geleerd over web 2.0. Tot vóór 23 dingen kon ik bijvoorbeeld nooit onthouden wat “RSS” betekende. In de OBGZwebredactie kreeg ik daardoor het stempel “Digibeet”. Nu ga ik het nooit meer vergeten (en ook niet dat beheersing en een juiste feed-keuze essentieel is). Heeft het iets met de organisatie gedaan? Niet gemerkt. De organisatie had even iets veel groters aan het hoofd.

Van tevoren had ik er veel zin in. Ik ben geen mens voor modes, trends, wanen-van-de-dag. Ik probeer daar doorheen te zien wat echt van belang is. Dat valt niet mee. Wat me verraste was, dat ik het leuk vond om na te denken. Een poos met een ding bezig zijn: er over leren, er mee leren werken, en dan: kan het iets zijn voor de klanten van de bieb?

Favoriete dingen: Delicious en Google-Docs. Handig en praktisch. Librarything is ook leuk, en Twitter is gewoon even grappig. De Wiki (mét redacteurs) is ook nuttig, merkte ik tot mijn verbazing.

Ik begrijp nu ook veel beter hoe we onze OBGZ-website interessanter kunnen maken (youtube, flickr, geluid, beweging, rss, gesproken/gezongen gedichten).

Verder zijn er veel vragen gerezen (zie ding 22). Dat krijg je van nadenken.

Verbetersuggesties:

1. Iets minder leesvoer: het is beter om enkele goede infopagina's te kiezen, met wat handige filmpjes (ik vond ze duidelijk, leuk en informatief). Het lezen en info verwerken kostte dik 2 uur per keer! En ik heb ook eens op een filmpje een hele lezing van 50 minuten gevolgd in het Amerikaans. Minder leesvoer en sneller aan de slag met het ontdekken zelf, want daar wachten ook nog de nodige tijdrovende en frustrerende obstakels om te overwinnen.

2. Bij veel afhakers, zoals in onze 3 groepen: de keuze geven om uit de 23 dingen er zelf 10 - 13 uit te kiezen om wél te doen (en vertel dan kort over de rest waarom die niet gekozen worden). Ik had niet de indruk dat er een dwingende volgorde in "de dingen" zat, op de 3 begindingen na, dus waarom niet doen zoals het kan, als het niet kan zoals het moet?

Zo, dat was het. Het was mij een genoegen. Tot web 3.0.

# 22 de toekomst....

Ja, dat zou leuk zijn, als heel veel mensen de (toekomstige) bibliotheek belangrijk vinden.
De toekomst-bibliotheek roept grote vragen op over haar bestaansrecht, waarop ik niet alle antwoorden weet.
Pas sinds ongeveer 50 jaar is de bibliotheek écht van iedereen. Er kwamen in korte tijd overal veel meer bibliotheken bij. Pas sinds ruim 40 jaar kunnen kinderen gratis lid worden en is het belang van vroeg voorlezen en met taal bezig zijn bekend. Moet je per sé goed lezen om goed te leren communiceren en hoog opgeleid te raken of zijn het eigenlijk achterliggende vaardigheden die belangrijker zijn dan het kunstje lezen?

Het van oudsher vrij introverte, accurate en regelbewuste bibliotheekpersoneel dat de bieb over het algemeen een werkleven lang trouw wil blijven, moet zich in vrij korte tijd en meestal op vrij hoge leeftijd ombouwen naar web 2.0-vaardigheden. En zie: wij doen 23 (wellicht alweer achterhaalde) webdingen! Hoe flexibel zijn wij biebmedewerkers, want de veranderingen in het werk houden niet op en gaan steeds sneller: kunnen we ons voldoende uitrekken? Kunnen wij voldoen aan minstens één derde van de geloofsartikelen van het manifest 2.o? (Ik denk dat die éénderde zeker wel haalbaar is trouwens). Nog even en we moeten ook nog bloedmooi en eeuwig jong zijn (dat worden dure operaties).
Willen de huidige klanten met ons hyven, wiki-en, stellen ze prijs op ons RSS-aanbod en onze blogs? Is het een grotendeels heel nieuw klantsegment dat dit wil? Een mix van beiden kan ook.

Wat ís de toekomst van bibliotheken? Wie ziet er iets in de glazen toekomstbol?

• Lezen mensen nog romans? Vanaf papier?
• Worden romans ook interactief geschreven (al die schrijvende duo's)?
• Gaan bibliotheken massaal eBooks uitlenen?
• Worden alle bestaande papieren boeken omgezet in eBook- of andere digitale vormen? Worden ze ook veilig weggezet op back-ups?
• Kan iedereen schrijver en eigen uitgever worden? Hoe laat je de mensheid weten dat nou net jouw boek de moeite waard is? Ik ben heel benieuwd wat voor vormen er gaan ontstaan in de verhalenbranche.
• Blijven ze verhalen lezen, de vrouwen?

Web 2.0 gaat vooral over informatie aanleveren/bewerken/erover communiceren aan/voor/samen met de klanten.
Het Bibliothecaris 2.0-manifest van Laura Cohen is inspirerend en bemoedigend tegelijk.
De versie van Kees Hamann is lekker socialistisch: de bibliotheek wordt straks van iedereen, niet alleen voor de toevallig goed en graag lezenden. En de bibliotheek behoudt prachtige kernwaarden (betrouwbaar-onpartijdig-betrokken-uitnodigend-toegankelijk-inspirerend-deskundig-communicatief) als een baken in een commerciële, oppervlakkige en haastige samenleving.
Echt voor iedereen? Zojuist vroeg een duidelijk niet "normale" klant mij indringend en veelvuldig: "wáár is het internet, wie is de baas van internet?" Hij wilde telefoneren op internet, meisjesnamen en motoren. Hij kon zelf niet internetten en ik kon het hem niet even leren. Al mijn antwoorden kwamen niet aan. Ik was even bang dat het een mystery-guest was.

Sommige bibliotheek 2.0 dingen spreken me erg aan.

• Het is leuk om wiki's te maken over de omgeving van de bibliotheek (historisch, welke activiteiten zijn er voor welke doelgroepen, hoe ziet het artistieke landschap er uit, hoe het politieke?).
• Het zou misschien interessant zijn om klantgroepenhyves te maken, waarin men elkaar boeken aanraadt en nieuwe titels introduceert aan elkaar.
• De bibliotheekwebsite zelf toont natuurlijk ook wat er aan nieuws, interessants, verrassends in huis is en de klant kan zich daar op abonneren via RSS.
• Ik zag ook ergens dat klantvragen door meerdere bibliothecarissen die elkaar aanvullen, beantwoord worden (los van de heel moeilijke vragen voor Al@din). Dat lijkt me ook handig en prettig en compleet.
• Rondom verkiezingen of andere belangrijke kwesties kunnen bibliotheken misschien toegankelijke betrouwbare informatie filteren uit de overheids- en de partijpropaganda, vooral op regionaal niveau. Op landelijk niveau wordt dit vaak al gedaan door voldoende media zodat vanuit verschillende standpunten gekeken wordt. Dichter bij de omgeving van de mensen wordt dat niet zo goed geregeld en daar kan een bibliotheek of een klantengroep misschien iets betekenen.
• Het zou leuk zijn als bibliotheken online leren toegankelijk konden maken voor de gebruikers: overal 23-(of meer)dingen-websites op allerlei gebied. (Bijvoorbeeld online (beter) taal leren voor inburgeraars, dyslectici en analfabeten - of een sport leren (niet alleen hersens laten groeien), of allerlei burgerschapskennis).

Maar dat zou dan met name voor doelgroepen zijn, die er zelf niet uitkomen in de samenleving en voor mensen die gemak zoeken en er zelf geen zin in hebben.

#21 Aquabrowser/sociale catalogi

Een wederom leerzaam Ding! We hebben de Aquabrowser al een poosje in de bieb. Het publiek heeft geen keuze en móet die gebruiken. Het personeel heeft ook nog de vertrouwde Bicat waarin je exemplaar- en uitleengegevens (die je vaak nodig hebt) meteen bij de hand hebt. Eén keer raden welke ik altijd gebruik.

We kregen bij de introductie van de Aquabrowser een "train-de-trainers"-training. Een collega die het net zelf uitgelegd had gekregen, ging ons vertellen hoe het werkte. Het moest in 1,5 uur en net toen we aan "My discoveries" toekwamen, hield de training op. My Discoveries was wel "heel leuk" zei de getrainde trainer en wees op wat foutief gespelde zoektermen in de woordenwolk en op associaties. Maar het was inmiddels 11 uur en wij moesten snel weer achter de balie, want de bibliotheek ging immers open.

Ik heb geen idee hoeveel mensen "taggen" of lijsten maken. Ding 21 zorgt er nu voor dat ik toch eens de tijd neem om dit zelf ook te proberen. Dat is mooi meegenomen. Helaas werkte de Nijmeegse Aquabrowser niet toen ik ijverig een lijst probeerde aan te leggen.

Niet getreurd: ik nam een account bij Worldcat en maakte een aanraderslijstje. Dat gaat vrij gemakkelijk. Je kunt ook fijn met sterren zaaien (ranking with stars), maar ik zet natuurlijk alleen maar heel goed bevallen boeken in mijn lijst, dus dat is allemaal 4 of 5 sterren. Ik heb niet zo de neiging om zo'n lijstje dan 2.0 te delen met de rest van de wereld. Ook "tagging" trekt me niet zo en recencies publiceren ook niet. Het is wat mij betreft dus eventueel fijn voor andere mensen. Ik hoop maar niet dat iedereen zo denkt.

Ik heb toen bij de aquabrowser van de OBA ook nog een account gemaakt en een onderwerpslijst gemaakt voor mezelf naar aanleiding van een vraag die ik gisteren in allerijl op moest lossen. Een jong kind in groep 4 was gestorven na een slopende ziekte en de leerkracht wilde die middag in de klas een passend gedicht voorlezen. De meest gevreesde vraag wat mij betreft. Ik heb bijna ijlend anderhalf uur lang (deadline) lopen zoeken en het gevondene snel doorgemaild.

Op mijn eigen vestiging heb ik een heel rijtje boeken voor kinderen en de dood op een plank staan, op leeftijd. Geen gedichten, maar (voor)lees- en infoboeken. Maar ik zat op de hoofdvestiging, en daar was die plank niet. Thuis had ik ook nog een heel bruikbare map, maar ik was niet thuis. Het zou toch prachtig zijn als een catalogus zo'n vraag op kon lossen, tot op de gedichten zelf, niet alleen de boektitels (die uitgeleend kunnen zijn). Daar zou ik heel wat taggen en recensie schrijven voor over hebben. Ik heb nu een OBA-lijstje met titels met gedichten over de dood (vooral voor volwassenen uiteraard). Eens kijken of ik een selectie in Google-docs kan zetten. Als er dan geen stroomstoring is, kan ik er bij een volgende klant sneller bij. En collega's kunnen ook gedichten toevoegen.

#20 Muziek online beluisteren in een sociaal netwerk

Nee, dat herken ik niet, die jeugdherinnering van Rob Coers over het samen muziek kopen, beluisteren en bespreken. Zeker te weinig zakgeld toen. Wel hadden we uitpuilende schoolagenda's vol met ingeplakte foto's van popgroepen als "statement" van je muzikale smaak. Maar daar had ik het niet vaak over: het was wel jouw smaak of juist niet. Niets aan te doen.

Muziek is meestal iets waar ik mijn best voor moet doen, vooral de moeilijkere muziek. Soms raakt een deun me meteen. Meestal val ik toch vooral op de tekst (of knap daar volledig op af). Muziek komt pas na de tekst. Muziek zonder tekst is meestal lastig om geconcentreerd naar te blijven luisteren. Het helpt met name bij klassieke muziek enorm als iemand me uitlegt waar de muziek over gaat en waarom het zo in elkaar zit. Ik ben een beetje "muziekdyslectisch", denk ik.

Bij Last.fm heb ik wat liedjes beluisterd en rijkelijk met hartjes bedeeld (de oude schoolagenda's dus). Hierbij viel op dat de biebPC's nu eens beter waren (namelijk qua geluidkwaliteit) dan de laptop thuis. Al haalt het het niet bij een CD op een goede speler met goede boxen. Het lijkt me wel grappig om mijn hele muzieksmaak zo bij elkaar te brengen, als ik een keer hééél veel te veel tijd heb (when I'm even more old and wise dus) én wanneer de geluidskwaliteit van PC's even goed is als die van onze geluidsinstallatie. Of klinken I-pods en MP-4's tegenwoordig ook heel acceptabel? Daar heb ik geen ervaring mee.

Het leuke (?) van Last.fm is dat je kunt zien hoeveel andere mensen je smaak delen. Hoewel dat mij eigenlijk niets uitmaakt: ik vond het artikel van Nico Dijkshoorn erg herkenbaar en grappig (hoewel dat muziek"expert" zijn dus echt niet geldt voor mij). Mensen willen exclusief zijn (individueel opvallen). Maar ze willen ook ergens bij horen, liefst bij een populair en aangenaam gezelschap. Veel mensen lijken het wel leuk te vinden om te zien wat anderen mooi vinden en of ze zich in goed gezelschap bevinden. Misschien vinden mensen het dan leuk om te kunnen zien wat de muzieksmaak is van onze muziekbibliothecarissen of van bekende Nijmegenaren of Nederlanders of wereldsterren. Dat zou dan leuk zijn als de muziekbieb die info bij elkaar brengt en die muziek draait (De muziekdag van......). Een soort zomergasten-idee, maar dan met muziek.

# 19 Sociale Netwerken en wat er in te doen is

Ik hyvede al wat op de hyves van beide kanten van mijn familie. Aangezien de families nogal groot waren (mijn beide ouders komen uit grote nesten) en ons gezin nogal ver weg woonde van de oorspronkelijke nesten, ken ik lang niet alle ooms en tantes, neven en nichten. Het leuke is dat je met hyves toch nog enig beeld krijgt van de familie. Je ziet bijvoorbeeld foto's waarvan je het bestaan niet kende: ik dacht dat men helemaal geen foto's maakte in de jeugd van mijn ouders, maar er zijn er dus enkele en dat is mooi om te zien. Het frustrerende is, dat hyves kennelijk vooral leuk is voor de jongste generatie, die mij helemaal niet of nauwelijks bekend is: dus de kinderen van de mij al onbekende neven en nichten. Het zijn dus vrij moeizame hyves. Iedereen een profieletje, af en toe een leuke foto of een klein contactje en verder eigenlijk helemaal niets. Eigenlijk vallen beide familiehyves wat mij betreft nauwelijks onder "sociaal netwerk". Je krijgt wel een kijkje in de levens van jonge mensen (muziek, onderlinge babbels, wat doen ze zoal, foto's). Omdat ik ze niet goed ken, is dat vreemd (niet mijn dingen en kringen), een tikje voyeuristisch en eigenlijk not-done.

Ik heb met de 23dingen-account wat rondgeneusd op bibliotheek2.0 (waarvan ik al lid was, maar het is een erg slapende vorm) en op LinkedIn. Ik zag er diverse mensen die ik ken en ook een interessant weblog van een invaller die onlangs voor haar studie naar Italië is vertrokken. Als je regelmatig kijkt en actief deelneemt kun je op een aardige manier op de hoogte blijven van web 2.0 in het biebwezen.

#18 Een blik in mijn leeslust (Librarything)

Toevallig houd ik al sinds eind 1987 bij welke boeken ik lees en of ze me heel bijzonder aanspraken of niet. Voor Librarything koos ik 25 favorieten uit: zowel volwassenen- als jeugdboeken. Een aantal had veel (meer dan 10.000) medelezers, sommige geen enkele.
Voor mezelf vind ik het niet zo spannend om dit Librarything te gebruiken. Het zegt me niet zoveel om te weten of er veel of weinig mensen ook een bepaald boek hebben gelezen. Ik sla nooit aan het "boekbespreken", daar houd ik niet van.
Het is wel duidelijk dat veel mensen daar heel anders over denken, anders waren er niet zoveel literaire kringen en andere leesclubs. Voor hen is het leuk om op een bibliotheekwebsite de favorieten van leesclubs in de regio te kunnen zien in zo'n mooie animatie van Librarything. Het is ook een leuke manier om aanwinsten te presenteren. Op onze eigen website zouden die wat prominenter meteen op de homepage kunnen verschijnen. Bij "romanadvies" zou het ook een leuke vorm zijn. Een persoonlijk advies van al het bibliotheekpersoneel aan de lezers.
Ik krijg hier maar geen mooie plaatjes van mijn favoriete boektitels direct in mijn blog. Mijn laptop houdt een cookie tegen, zou dat de boosdoener zijn? Als jullie op het gekleurde woord Librarything in deze tekst klikken, kun je mijn selectie toch zien.

# 17 Bekijk een zelfgekozen web 2.0 ding

Dit vind ik een rotding. Al die keuzes..... Ik heb bij ZOHO een planner ingevuld voor de maand september, omdat die zo druk gaat worden. Maar toen bedacht ik, dat ik dit Zoho-ding helemaal niet ga delen met iemand. Ik heb nog gegooglemapt op mijn woonplaats, mijn werkplaats, mijn woonplaats van tussen mijn 3e en 16e jaar, en mijn laatste vakantiehuis. Leuk om te doen, maar ik ga er geen foto's en teksten in plakken en het niet delen. Oude satellietfoto's trouwens van Google. Van web 2.0 verwacht ik eigenlijk wel flitsend up-to-date zijn. Toen heb ik bij Mango nog een gratis Russische les gedaan, maar hij bleef maar "media" uploaden en het geluid deed het maar niet. Gecombineerd met de moeilijke leesbaarheid van zelfs de uitspraakaanwijzingen is mijn Russisch niet erg verbeterd. Helaas kon ik bij Mango geen Nederlands leren, anders had ik een leuke online-oefenwebsite voor mijn Inburgerings-websitegedeelte.
Ik bewaar deze ding 17-overzichten van web 2.0-sites voor ooit, als ik er meer begrip en tijd voor heb. Vanavond is niet de goede tijd en ik wil dóór met de volgende dingen.