#23 De eindstreep

Geen slechte ontwikkeling, hè? Van ezel naar blije uil.

23Dingen was voor mij .....een heel leerzame en meestal prettige en tot tevredenheid stemmende online ontdekkingstocht. Ik vind het een prachtige uitvinding, dat online leren op deze manier. Grote dank aan Helen Blowers (voor het bedenken) en Rob Coers (voor het vertalen ervan) en aan de BSG-coaches (voor het mij aanbieden ervan).
Het heeft iets met mij gedaan, ja. Ik heb in een heel drukke, hectische en door vakantie en 4Daagse doorsneden periode een heleboel geleerd over web 2.0. Tot vóór 23 dingen kon ik bijvoorbeeld nooit onthouden wat “RSS” betekende. In de OBGZwebredactie kreeg ik daardoor het stempel “Digibeet”. Nu ga ik het nooit meer vergeten (en ook niet dat beheersing en een juiste feed-keuze essentieel is). Heeft het iets met de organisatie gedaan? Niet gemerkt. De organisatie had even iets veel groters aan het hoofd.

Van tevoren had ik er veel zin in. Ik ben geen mens voor modes, trends, wanen-van-de-dag. Ik probeer daar doorheen te zien wat echt van belang is. Dat valt niet mee. Wat me verraste was, dat ik het leuk vond om na te denken. Een poos met een ding bezig zijn: er over leren, er mee leren werken, en dan: kan het iets zijn voor de klanten van de bieb?

Favoriete dingen: Delicious en Google-Docs. Handig en praktisch. Librarything is ook leuk, en Twitter is gewoon even grappig. De Wiki (mét redacteurs) is ook nuttig, merkte ik tot mijn verbazing.

Ik begrijp nu ook veel beter hoe we onze OBGZ-website interessanter kunnen maken (youtube, flickr, geluid, beweging, rss, gesproken/gezongen gedichten).

Verder zijn er veel vragen gerezen (zie ding 22). Dat krijg je van nadenken.

Verbetersuggesties:

1. Iets minder leesvoer: het is beter om enkele goede infopagina's te kiezen, met wat handige filmpjes (ik vond ze duidelijk, leuk en informatief). Het lezen en info verwerken kostte dik 2 uur per keer! En ik heb ook eens op een filmpje een hele lezing van 50 minuten gevolgd in het Amerikaans. Minder leesvoer en sneller aan de slag met het ontdekken zelf, want daar wachten ook nog de nodige tijdrovende en frustrerende obstakels om te overwinnen.

2. Bij veel afhakers, zoals in onze 3 groepen: de keuze geven om uit de 23 dingen er zelf 10 - 13 uit te kiezen om wél te doen (en vertel dan kort over de rest waarom die niet gekozen worden). Ik had niet de indruk dat er een dwingende volgorde in "de dingen" zat, op de 3 begindingen na, dus waarom niet doen zoals het kan, als het niet kan zoals het moet?

Zo, dat was het. Het was mij een genoegen. Tot web 3.0.

# 22 de toekomst....

Ja, dat zou leuk zijn, als heel veel mensen de (toekomstige) bibliotheek belangrijk vinden.
De toekomst-bibliotheek roept grote vragen op over haar bestaansrecht, waarop ik niet alle antwoorden weet.
Pas sinds ongeveer 50 jaar is de bibliotheek écht van iedereen. Er kwamen in korte tijd overal veel meer bibliotheken bij. Pas sinds ruim 40 jaar kunnen kinderen gratis lid worden en is het belang van vroeg voorlezen en met taal bezig zijn bekend. Moet je per sé goed lezen om goed te leren communiceren en hoog opgeleid te raken of zijn het eigenlijk achterliggende vaardigheden die belangrijker zijn dan het kunstje lezen?

Het van oudsher vrij introverte, accurate en regelbewuste bibliotheekpersoneel dat de bieb over het algemeen een werkleven lang trouw wil blijven, moet zich in vrij korte tijd en meestal op vrij hoge leeftijd ombouwen naar web 2.0-vaardigheden. En zie: wij doen 23 (wellicht alweer achterhaalde) webdingen! Hoe flexibel zijn wij biebmedewerkers, want de veranderingen in het werk houden niet op en gaan steeds sneller: kunnen we ons voldoende uitrekken? Kunnen wij voldoen aan minstens één derde van de geloofsartikelen van het manifest 2.o? (Ik denk dat die éénderde zeker wel haalbaar is trouwens). Nog even en we moeten ook nog bloedmooi en eeuwig jong zijn (dat worden dure operaties).
Willen de huidige klanten met ons hyven, wiki-en, stellen ze prijs op ons RSS-aanbod en onze blogs? Is het een grotendeels heel nieuw klantsegment dat dit wil? Een mix van beiden kan ook.

Wat ís de toekomst van bibliotheken? Wie ziet er iets in de glazen toekomstbol?

• Lezen mensen nog romans? Vanaf papier?
• Worden romans ook interactief geschreven (al die schrijvende duo's)?
• Gaan bibliotheken massaal eBooks uitlenen?
• Worden alle bestaande papieren boeken omgezet in eBook- of andere digitale vormen? Worden ze ook veilig weggezet op back-ups?
• Kan iedereen schrijver en eigen uitgever worden? Hoe laat je de mensheid weten dat nou net jouw boek de moeite waard is? Ik ben heel benieuwd wat voor vormen er gaan ontstaan in de verhalenbranche.
• Blijven ze verhalen lezen, de vrouwen?

Web 2.0 gaat vooral over informatie aanleveren/bewerken/erover communiceren aan/voor/samen met de klanten.
Het Bibliothecaris 2.0-manifest van Laura Cohen is inspirerend en bemoedigend tegelijk.
De versie van Kees Hamann is lekker socialistisch: de bibliotheek wordt straks van iedereen, niet alleen voor de toevallig goed en graag lezenden. En de bibliotheek behoudt prachtige kernwaarden (betrouwbaar-onpartijdig-betrokken-uitnodigend-toegankelijk-inspirerend-deskundig-communicatief) als een baken in een commerciële, oppervlakkige en haastige samenleving.
Echt voor iedereen? Zojuist vroeg een duidelijk niet "normale" klant mij indringend en veelvuldig: "wáár is het internet, wie is de baas van internet?" Hij wilde telefoneren op internet, meisjesnamen en motoren. Hij kon zelf niet internetten en ik kon het hem niet even leren. Al mijn antwoorden kwamen niet aan. Ik was even bang dat het een mystery-guest was.

Sommige bibliotheek 2.0 dingen spreken me erg aan.

• Het is leuk om wiki's te maken over de omgeving van de bibliotheek (historisch, welke activiteiten zijn er voor welke doelgroepen, hoe ziet het artistieke landschap er uit, hoe het politieke?).
• Het zou misschien interessant zijn om klantgroepenhyves te maken, waarin men elkaar boeken aanraadt en nieuwe titels introduceert aan elkaar.
• De bibliotheekwebsite zelf toont natuurlijk ook wat er aan nieuws, interessants, verrassends in huis is en de klant kan zich daar op abonneren via RSS.
• Ik zag ook ergens dat klantvragen door meerdere bibliothecarissen die elkaar aanvullen, beantwoord worden (los van de heel moeilijke vragen voor Al@din). Dat lijkt me ook handig en prettig en compleet.
• Rondom verkiezingen of andere belangrijke kwesties kunnen bibliotheken misschien toegankelijke betrouwbare informatie filteren uit de overheids- en de partijpropaganda, vooral op regionaal niveau. Op landelijk niveau wordt dit vaak al gedaan door voldoende media zodat vanuit verschillende standpunten gekeken wordt. Dichter bij de omgeving van de mensen wordt dat niet zo goed geregeld en daar kan een bibliotheek of een klantengroep misschien iets betekenen.
• Het zou leuk zijn als bibliotheken online leren toegankelijk konden maken voor de gebruikers: overal 23-(of meer)dingen-websites op allerlei gebied. (Bijvoorbeeld online (beter) taal leren voor inburgeraars, dyslectici en analfabeten - of een sport leren (niet alleen hersens laten groeien), of allerlei burgerschapskennis).

Maar dat zou dan met name voor doelgroepen zijn, die er zelf niet uitkomen in de samenleving en voor mensen die gemak zoeken en er zelf geen zin in hebben.